និពន្ធដោយ ភូ ចរិយា
រឿងនេះកើតឡើងពេលខ្ញុំរៀនថ្នាក់ទី ៩។
ខ្ញុំរស់នៅជាមួយប៉ាម៉ាក់។ ផ្ទះយើងរកស៊ីលក់ថ្នាំពេទ្យ។ អ្នកជិតខាងមកទិញច្រើន។ ក្នុងចំណោមនោះមានម៉ូយឈ្មោះម៉ែអាឡាង រស់នៅផ្ទះជាន់ទីពីរ នៅម្ខាងទៀតនៃផ្លូវ។
តាមពិតគាត់មិនមែនឈ្មោះហ្នឹងទេ តែគេហៅគាត់បែបនេះដោយសារតែកូនគាត់ឈ្មោះ អាឡាង។ ម៉ែអាឡាងមិនមែនមានកូនតែមួយទេ គាត់មានប្អូនអាឡាងម្នាក់ទៀត ដែលទើបតែអាយុប្រាំបួនខែ។
និយាយពីអាឡាងវិញ វាមានអាយុប្រហាក់ប្រហែលខ្ញុំ ហើយវា និងខ្ញុំរាប់គ្នាតាំងពីតូចមក។ មានរឿងអីក៏វាមកប្រាប់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំមានរឿងអីក៏ទៅប្រាប់វា។
ល្ងាចមួយប្រហែលជាម៉ោង ៦ មានរទេះនំគូឆាយចៀនឈប់នៅមុខផ្ទះ។ ម៉ាក់ទៅទិញ ហើយខ្ញុំក៏រត់ទៅទិញជាមួយគាត់។ ពេលម៉ាក់កំពុងប្រាប់ឲ្យមីងអ្នកលក់ដាក់អ៊ីចេះដាក់អ៊ីចុះ ខ្ញុំឈរសម្លឹងមើលទៅផ្ទះដែលនៅថ្នល់ម្ខាងទៀតនោះ។ ពេលនោះភ្នែកខ្ញុំស្រាប់តែក្រឡេកមើលលើសំដៅទៅផ្ទះអាឡាង ហើយក៏ឃើញកន្សែងពណ៌សមួយហោះឆ្វាច់ចូលតាមបង្អួច។
ខ្ញុំរាងឆ្ងល់។ ហេតុអីទើបឆ្ងល់? ព្រោះទោះបីខ្ញុំឃើញតែមួយឆាច់ តែខ្ញុំឃើញច្បាស់។ កន្សែងពណ៌សនោះចម្លែក។ មើលទៅឃើញមិនដូចកន្សែងទូទៅទេ។ កន្សែងនោះមានលក្ខណៈស្តើងដូចផ្សែងបារី តែពណ៌សច្បាស់។
ខ្ញុំបានប្រាប់ម៉ាក់៖
«ម៉ាក់! មានកន្សែងសហោះចូលផ្ទះអាឡាងតាមបង្អួច។»
ម៉ាក់ងាកមកខ្ញុំសិនមុននឹងក្រឡេកទៅមើលផ្ទះអាឡាង បន្ទាប់មកគាត់ងាកមករកខ្ញុំម្តងទៀតដោយពោលថា «អឺ!» ទើបបន្តទៅជជែកជាមួយអ្នកលក់នំគូឆាយ។
ក្នុងពេលនោះ ខ្ញុំចង់ទៅប្រាប់អាឡាងណាស់ តែដោយសារតែខ្លាចម៉ាក់ ទើបសុខចិត្តឈរស្ងៀម តែក្នុងអារម្មណ៍ចង់តែទៅប្រាប់។
បើសិនសួរថា ហេតុអី្វបានជាចង់ទៅប្រាប់? តើមានកន្សែងនោះមានអី្វសំខាន់ឬមានអី្វពិសេស? ខ្ញុំអត់ដឹងទេ។ ខ្ញុំដឹងត្រឹមតែថា ខ្ញុំចង់ទៅប្រាប់ពួកម៉ាកខ្ញុំ ដោយសារតែកន្សែងនោះហោះចូលផ្ទះពួកម៉ាកខ្ញុំ។
ពេលអ្នកលក់នំគូឆាយខ្ចប់រួចរាល់ ម៉ាក់ឲ្យលុយគេរួចនាំខ្ញុំចូលផ្ទះវិញ។
ខ្ញុំញ៉ាំនំគូឆាយឆ្អែតពេញពោះ តែចិត្តខ្ញុំនៅមិនសុខសោះ ចេះតែចង់ទៅប្រាប់អាឡាង។ ហើយដោយសារតែខ្ញុំមិនបានទៅប្រាប់វា ធ្វើឲ្យខ្ញុំមិនអស់ចិត្ត, ដេកមិនលក់, រសាប់រសល់ រហូតដល់យប់ជ្រៅទើបបិទភ្នែកបាន។
ធម្មជាតិរបស់ក្មេងគឺបានតែមួយឆាវ។
ភ្លឺឡើង ខ្ញុំភ្លេចអស់ហើយ។ ខ្ញុំក្រោកងូតទឹកផ្លាស់ខោអាវញ៉ាំបាយ រួចទៅសាលា។
លុះថ្ងៃត្រង់ ត្រឡប់មកដល់ផ្ទះវិញ ក៏ឮសូរអ្នកនៅជាមួយជជែកគ្នានៅផ្ទះបាយថា យប់មិញផ្ទះអាឡាងត្រូវខ្មោចលង។
ឮពាក្យថា «ខ្មោច» ខ្ញុំខ្លាច តែចង់ដឹង។ ខ្ញុំចង់ដឹងថាខ្មោចលងយ៉ាងម៉េច ដូច្នេះខ្ញុំក៏រត់ទៅឈរមុខផ្ទះ។
ជាធម្មតា ពេលថ្ងៃត្រង់ ម៉ែអាឡាងចូលចិត្តប្រើអាឡាងឲ្យទៅទិញកាហ្វេដែលលក់នៅផ្ទះជាន់ក្រោម។ ខ្ញុំមើលតែផ្ទះលក់កាហ្វេនោះ ដោយភ្នែករំពៃរកមើលអាឡាង។ នុះ! អាឡាងចុះមកទិញកាហ្វេហើយ។ ខ្ញុំបក់ដៃហៅវា។ វារវៀសភ្នែកណាស់។ វាហុចកាដុងទៅឲ្យអ្នកលក់កាហ្វេ រួចឆ្លងថ្នល់មករកខ្ញុំ។
«ឮថាផ្ទះឯងយប់មិញមានខ្មោចលង!»
«អ្ហ៊ឺ!» អាឡាងងក់ក្បាល «លងសាហាវណាស់ណា៎!»
គ្រាន់តែឮ ខ្ញុំបះរោមអស់ទាំងខ្លួន សូមី្បក្បាលក៏ព្រឺឡើងចង់សង្កៀរ។ ប៉ុន្តែខ្លាចប៉ុណ្ណាចង់ដឹងប៉ុណ្ណឹង។
«ប្រាប់គ្នាមើល។ តើលងយ៉ាងម៉េច?»
«ពេលយប់ ប្រហែលជាម៉ោង ១០ គ្នាកំពុងដេក ស្រាប់តែឮសំឡេងមនុស្សស្រីស្រែក។»
«តើស្រែកថាម៉េច?»
«អត់ដឹងទេ។» អាឡាងគ្រវីក្បាល «ដឹងតែឮស្រែក ហើយស្រែកពីរបីដង។ ពេលនោះអាអូនយំ, យំខ្លាំងណាស់, ហើយម៉ាក់ និងម៉ាក្រោក។ ហើយនៅតែឮស្រែកទៀត ទើបម៉ាក្រោកចេញពីមុងទៅរកមើល។»
«តើគាត់ទៅរកមើលនៅឯណា?»
«នៅចង្ក្រាន និងបន្ទប់ទឹក។»
«តើគាត់ឃើញទេ?»
«មិនដឹងទេ។ តែឮសូរសំឡេងម៉ានិយាយថា ង៉ែងមកធ្វើអី? ឆាប់ចេញភ្លាម។»
ខ្ញុំបើកភ្នែកធំៗ។ រោមខ្ញុំបះកាន់តែខ្លាំង។
«បន្ទាប់មកស្ងាត់មួយភ្លែត ក៏ឮសំឡេងស្រែកទៀត។ ហើយម៉ាក៏ត្រឡប់មកវិញ, ដើរទៅរកជំនាងផ្ទះ, អុជទៀន បន្ទាប់មកទៀតគាត់យកធូបទៅអុជ។ ម៉ាក់សួរថាមានរឿងអី? ម៉ាមិនឆ្លើយ។ គាត់អុជធូបហើយ គាត់កាន់ធូបនោះដើរទៅក្រោយវិញ។ ពេលនោះ ឮសូរម៉ានិយាយអីមិនដឹងទេនៅចង្ក្រាន។ ចំណែកអាអូននៅតែយំ។ ឃើញអ៊ីចឹង ម៉ាក់ក៏ឲ្យគ្នាលួងប្អូន ហើយគាត់ចេញពីមុងទៅរកម៉ា។ មួយស្របក់ក្រោយ ស្រាប់តែឮសំឡេងឆ្នាំងធ្លាក់ប៉ុងប៉ាំង ហើយក៏ឮសំឡេងម៉ានិយាយថា ទៅមើលកូនទៅ រួចក៏ឃើញម៉ាក់ត្រឡប់មកវិញ ហើយចូលមកក្នុងមុងអង្គុយជាមួយពួកយើង។ បន្តមកទៀតក៏ឮសំឡេងម៉ាជេរ។ ពេលនោះ ម៉ាក់ងាកមកប្រាប់គ្នាថា កុំខ្លាច អត់អីទេ។ មួយស្របក់ក្រោយ ស្រាប់តែឮសម្រិបជើងរត់ពីចង្ក្រានបាយមកខាងមុខ ហើយរបស់របរដូចជាឡង់គីយេ, សៀវភៅ, កាសែតអីហ្នឹងជ្រុះធ្លាក់លើឥដ្ឋ ហើយនិងឮសំឡេងស្រែក…»
ខ្ញុំសួរកាត់ «តើស្រែកថាម៉េច?»
«មិនដឹងទេ។ ស្តាប់មិនបាន ដឹងតែស្រែក។»
«ចុះបន្ទាប់មកទៀត?»
«បន្ទាប់មក ម៉ាមកដល់។ គាត់យកធូបទៅដោតក្នុងកំប៉ុងជើងធូបជំនាងផ្ទះ រួចដើរទៅបើកបង្អួច។ បន្តមកទៀត ក៏ឮសំឡេងខ្យល់ហោះចេញតាមបង្អួចនោះ រួចហើយម៉ាក៏ទាញបង្អួចបិទ។ អាអូនក៏បាត់យំ ហើយពួកគាត់ក៏ប្រាប់ឲ្យគ្នាដេក គ្នាក៏ដេកវិញទៅ។»
ដោយសារតែប្រញាប់យកកាហ្វេ អាឡាងក៏លាទៅវិញ ក្រោយនិយាយចប់។
សម្រាប់អ្នកអាន ប្រហែលជាគិតថាគ្មានអីគួរឲ្យខ្លាចទេ។ ខ្ញុំក៏គិតអ៊ីចឹងដែរ ពេលដែលខ្ញុំស្ថិតក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ប៉ុន្តែបើនិយាយពីកាលឆ្នាំនោះ រឿងប៉ុណ្ណឹងគឺគ្រប់គ្រាន់ឲ្យខ្ញុំញ័រ រហូតដល់ថ្នាក់មិនហ៊ានដើរទៅបន្ទប់ទឹកម្នាក់ឯង, មិនហ៊ានដេកបិទភ្លើង, ហើយនិងពេលដេកគឺគ្រលំភួយតាំងពីក្បាលដល់ចុងជើងបាត់ទៅហើយ។ ដោយសារតែខ្លាចហ្នឹងហើយ ទើបធ្វើឲ្យខ្ញុំភ្លេចប្រាប់អាឡាងឲ្យឈឹងពីរឿងកន្សែងពណ៌សហោះចូលផ្ទះវាតាមបង្អួច។ មិនមែនភ្លេចធម្មតាទេ គឺភ្លេចលក្ខណៈពាន់ឆ្នាំ។ ខ្ញុំទើបតែនឹកឃើញសាមសិបឆ្នាំក្រោយ។ ប៉ុន្តែគ្រួសារអាឡាងបានលក់ផ្ទះយូរហើយ ហើយខ្ញុំក៏មិនដឹងថាវាប្តូរទៅនៅឯណាដែរ។ ក្រៅពីនឹកឃើញរឿងនោះហើយ ខ្ញុំក៏ទើបតែនឹកឃើញថា កន្សែងពណ៌សដែលខ្ញុំឃើញកាលនោះគឺជាខ្មោច៕
ស្រមោលព្រះចន្ទ្រ 