ហេតុអី្វខ្មែរហៅខោក្នុងថាខោលីអូ?

កាលពីមុន ខ្មែរហៅសម្លៀកបំពាក់ក្នុងថា «អាវទ្រនាប់ខោទ្រនាប់»។ អ្នកខ្លះហៅ «អាវក្នុងខោក្នុង»។ ក្រោយមកអាវទ្រនាប់ និងអាវក្នុងរក្សាដដែល តែខោប្តូរជា «ខោស្ល៊ីប»។ បន្ទាប់មកទៀតក៏ប្តូរពី «ខោស្ល៊ីប» ទៅជា «លីអូ»។

ពាក្យថា «លីអូ» គឺសំដៅតែខោ, មិនពាក់ព័ន្ធនឹងអាវឡើយ។ ជួនកាលគេហៅ «លីអូ» ជួនកាលគេហៅ «ខោលីអូ»។

ហេតុអី្វទើបគេហៅដូច្នេះ?

ពាក្យនេះទើបតែកើតក្នុងទសវត្ស ៩០ ប៉ុណ្ណោះ។

កាលជំនាន់នោះ មានខោក្នុងមួយជាផលិតផលនាំចូលមកពីបរទេស ដែលមានម៉ាក «លីអូ»។ មិនខុសពីទំនិញផ្សេងៗឡើយ ខោម៉ាកលីអូផ្សាយពាណិជ្ជកម្មលើទូរទស្សន៍ ហើយពាក្យស្លោកចុងបញ្ចប់របស់ពាណិជ្ជកម្មគឺ «បុរសសង្ហាដោយសារលីអូ»។

ពាក្យមួយឃ្លានេះល្បីណាស់។ នរណាៗក៏ស្គាល់ដែរ, មិនថាចាស់មិនថាក្មេង មិនថាប្រុសមិនថាស្រី។ អ្នកខ្លះចូលចិត្ត ហើយយកមកនិយាយដើមី្បសើចសប្បាយ។ អ្នកខ្លះមិនចូលចិត្ត និងប្រកាន់ ដោយយល់ថា ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងការនិយាយពីខោអាវក្នុងជាការណ៍មិនសមរម, ប៉ះពាល់ដល់ប្រពៃណីខ្មែរជាដើម។

ភាគច្រើន ឃ្លាពាណិជ្ជកម្មនេះត្រូវគេយកមកប្រើសម្រាប់ចំអន់លេង ជាពិសេសចំពោះបុរស។ ឧទាហរណ៍ ពេលគេឃើញអ្នកដែលគេស្គាល់រៀបចំខ្លួនមានរបៀប គេក៏សួរ៖

«មានស្លៀកលីអូទេ?»

ឬមួយគេឃើញអ្នកស្លៀកពាក់ធម្មតា គេក៏ចំអន់៖

«អាហ្នឹងអត់ស្លៀកលីអូម៉ង។»

ការចំអន់នេះ ជួនកាលបង្កើតជាបរិយាកាសរីករាយ ជួនកាលក៏បង្កជាទំនាស់ ព្រោះអ្នកខ្លះប្រកាន់ ដោយគេយល់ថាជាការមាក់ងាយទៅវិញ (ដូចមូលហេតុពោលពីខាងលើ)។

នៅជំនាន់នោះ ខ្មែរយើងនៅប្រកាន់ប្រពៃណីតឹងតែង។ ការនិយាយពីសម្លៀកបំពាក់ក្នុងត្រូវបានចាត់ទុកជាអំពើមិនល្អ ហើយអ្នកដែលនិយាយច្រើនតែរងការរិះគន់ និងជេរស្តីពីមហាជន។ អ្នកដែលប្រកាន់ប្រពៃណីបានតិះដៀលស្ថានីយទូរទស្សន៍ដែលចាក់ផ្សាយ ហើយមានអ្នកខ្លះខឹងដល់រដ្ឋទៀតថា មិនគួរអនុញ្ញាតឲ្យផ្សាយរបស់បែបនេះ រហូតដល់មានฺព័ត៌មានថា មានអ្នកប្តឹងឲ្យបិទពាណិជ្ជកម្មមួយហ្នឹងទៀតផង។ ប៉ុន្តែពួកយើងឮតគ្នាប៉ុណ្ណោះ មិនដឹងថាពិតឬមិនពិតនោះទេ។

ទោះជាយ៉ាងណា ខោលីអូនៅតែមានប្រជាប្រិយភាព និងលក់ដាច់។

បើតាមដឹង អ្នកដែលធ្វើឲ្យលីអូក្លាយជានាមជំនួសឲ្យខោក្នុង និងខោស្ល៊ីបនៅស្រុកខ្មែរ គឺអ្នកលក់ខោអាវក្នុងហ្នឹងតែម្តង។

តាមរឿងដែលឮមក គឺមានអ្នកទិញទៅសួរអ្នកលក់៖

«មានខោលីអូទេ?»

«អស់ហើយ។ យកម៉ាកផ្សេងទៅ។» អ្នកលក់ឆ្លើយ។

«យកម៉ាកផ្សេង ធ្វើម៉េចបានសង្ហា!» អ្នកទិញនិយាយក្នុងន័យលេងសើច។

«ខោហ្នឹងស្លៀកខាងក្នុង អត់មាននរណាឃើញផង។» អ្នកលក់ពោល «ទោះអូនឯងស្លៀកម៉ាកផ្សេង ហើយប្រាប់គេថា អូនឯងស្លៀកម៉ាកលីអូ ក៏គេមិនដឹងដែរ។»

ប្រយោគនេះត្រូវបានអ្នកលក់ផ្សេងទៀតដែលមិនលក់ខោម៉ាកលីអូយកទៅប្រើ។

យូរៗទៅ ក៏ទៅជាល្បីឃ្លាហ្នឹងវិញ ហើយក្រោយមក «លីអូ» ក៏ត្រូវបានខ្មែរយើងប្រើជំនួសឲ្យ «ខោក្នុង» «ខោទ្រនាប់» និង «ខោស្ល៊ីប» របស់បុរស។ កន្លងមកទៀត ក៏ប្រើជំនួសឲ្យទាំងខោក្នុងរបស់បុរស និងរបស់ស្ត្រីរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ៕

**

**

*

Why do Cambodians call panties a Leo?

In the past, Cambodians generally called bras and underwear ‘pad clothes’, some called it ‘inner clothes’. Later on, we called bras ‘pad cloth and inner cloth’ but we changed to call underwear for ladies and men to ខោស្ល៊ីប (sleeb-pants). Next, the sleeb-pants changed to Leo (underwear-panties).

Why is it called that?

This word was just born in the 90s.

At that time, there was male’s underwear imported from abroad under the brand name “Leo”. Like all other merchandise, Leo was advertised on television and at the end of the ad it said, “Man is handsome because of Leo”.

This slogan was very famous. Everyone knew about it even though they were old or young, male or female. However, there were some people who liked it and used it to create a laugh among their community and there were some people who did not like it and they thought that advertising was not good and it destroyed Khmer tradition etc.

Apparently this phrase was often used to tease, especially men. For example, when they saw their male friend dress up well and looked fresh, they would say “Are you wearing Leo?” Or if they saw their friend dress up normally or not tidy, they would say “You don’t wear Leo.” Even though this teasing didn’t create a happy atmosphere all the time. Sometimes it caused conflict because some people thought it was a kind of looking down (as mentioned above).

At that time, there were a lot of controversies related to this advertisement and slogan. In the 1990s, Cambodians were still conservative and adhered to strict traditions. Talking about clothes wearing inside in public was considered a bad action and those who talked were often criticized and insulted by the people. During that time, some people cursed the television station and some put blame on the authorities, saying why they permitted such bad advertisement to show on TV.  Furthermore, there was a rumor that there was a person or a group of people reported to the authorities to close that advertisement. Even though we only heard from mouth to mouth, we didn’t know whether it was true or not.

No matter what, Leo underwear brand was still popular and sold well.

As far as I know, the person who made Leo become a name instead of underwear and inner panties in Cambodia was the seller of underwear.

According to the story, there was a male buyer who went to the store, saying, “Do you have underwear brand Leo?”

“No. Take another brand,” the seller said.

“If I take another brand, how can I be handsome?” the buyer said in a joke.

“You wear it inside. No one sees it. Even if you wear another brand and tell others that you wear Leo, they will not know,” the seller said.

This phrase was heard and then used by other sellers who did not sell Leo underwear brand.

Over time, the phrase became popular, and later “Leo” was used by Cambodians instead of “pad cloth”, “inner-cloth”, and “sleeb-underwear”, but it was used for the underwear of the men only. Later on, it was used for underwear for both Cambodian men and women – until today.