ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកអក្សរសាស្ត្រ ឬប្រវតិ្តវិទូអ្វីទេ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែជាអ្នកចូលចិត្តអាន និងស្រឡាញ់ការសរសេរ។ ខ្ញុំចាប់អារម្មណ៍សព្វគ្រប់, ចង់ដឹង, ចង់ចេះ, ចង់ឮ, ចង់យល់គ្រប់យ៉ាង។ សូមី្បតែពាក្យប្រើប្រាស់ ក៏ខ្ញុំមិនលើកលែងដែរ។ ខ្ញុំចាំបានថា ខ្ញុំធ្លាប់អានសៀវភៅមួយក្បាល និយាយពីអំពីពាក្យថា «ខ្ញុំ» ដែលប្រជាជនខ្មែរប្រើសម្រាប់ហៅសាមីខ្លួន។ នៅក្នុងសៀវភៅសរសេរថា កាលពីដើមឡើយ (សៀវភៅបញ្ជាក់មិនច្បាស់ តែតាមការរៀបរាប់ គួរតែនៅក្នុងសម័យឧដុង្គ-លង្វែក) អ្នកដែលប្រើហៅខ្លួនឯងថា «ខ្ញុំ» គឺជាបាវបម្រើនៅក្នុងផ្ទះសេដ្ឋី, នាម៉ឺន, មន្ត្រី។ និយាយឲ្យចំ អ្នកដែលមានឋានៈជាកូនឈ្នួល ទើបប្រើពាក្យ «ខ្ញុំ» ចំណែកអ្នកដែលជាចៅហ្វាយ ហៅខ្លួនឯងថា «អញ» ហើយហៅកូនឈ្នួលថា «ឯង»។ ចំពោះមូលហេតុដែលនាំឲ្យប្រជាជនខ្មែរជំនាន់ក្រោយគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈប្រើពាក្យ «ខ្ញុំ» សម្រាប់ហៅខ្លួនឯង មិនមានបញ្ជាក់នៅក្នុងសៀវភៅនោះឡើយ។ ចំពោះភាសាប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្តីប្រពន្ធ តាមខ្ញុំបានឮពីគ្រូៗក្នុងសាលាពិភាក្សាគ្នា គឺប្តីហៅខ្លួនឯងថា «អញ» ចំណែកប្រពន្ធហៅខ្លួនឯងថា «ខ្ញុំ»។ នៅពេលប្តីចង់ហៅប្រពន្ធ គេប្រើពាក្យ «នាង» រីឯប្រពន្ធហៅប្តីថា «អ្នក»។ ពាក្យទាំងនេះប្រើប្រាស់ទាំងនៅក្នុងគ្រួសារអ្នកមាន និងអ្នកក្រ។ និយាយពីរវាងឪពុកម្តាយ និងកូន។ កូនហៅឪពុកថា … Continue reading ការប្រែប្រួលនៃការប្រើប្រាស់សព្វនាមបុរិសៈខ្មែរ
គំរូសំណើសុំទិញសម្ភារប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ
រៀបរៀងដោយ ភូ ចរិយា រក្សាសិទ្ធិ សូមគោរពជូន ....................... តាមរយៈ ៖ ..................... កម្មវត្ថុ ៖ សំណើសុំទិញសម្ភារប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ សេចក្តីដូចបានជម្រាបជូនក្នុងកម្មវត្ថុខាងលើ នាងខ្ញុំសូមគោរពស្នើសុំ ......... មេត្តាអនុញ្ញាត ដើមី្បទិញសម្ភារប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃមួយចំនួន សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុង .....។ អាស្រ័យដូចបានជម្រាបជូនខាងលើ សូម ........... មេត្តាពិនិត្យ និងសម្រេចដោយក្តី អនុគ្រោះ។ សូម ...... មេត្តាទទួលនូវការគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីនាងខ្ញុំ។ ថ្ងៃ..................... ខែ......... ព.ស. ..... រាជធានីភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី....... ខែ........ គ.ស. ..... ហត្ថលេខា
ពាក្យសរសេរដោយ «ល» «ឡ»
ពាក្យខ្មែរជាច្រើន ដែលសរសេរមាន ព្យញ្ជនៈ «ល» «ឡ»។ ភាគច្រើនសរសេរច្រឡំ កុំថាគេកុំថាខ្ញុំ ច្រឡំដូចតែគ្នា។ ជាទូទៅដើមី្បដឹងថា ពាក្យនោះគួរសរសេរនឹង «ល» ឬ «ឡ» គឺត្រូវយកវចនានុក្រមខ្មែរជាសម្អាង។ ពាក្យខ្លះសរសេរបានទាំង «ល» និង «ឡ»។ ចំពោះពាក្យដែលសរសេរបានទាំងព្យញ្ជនៈ «ល» «ឡ» អ្នកប្រើមានមតិខុសៗគ្នា។ ឧទាហរណ៍ ខ្ញុំចូលចិត្តសរសេរ «ស្រឡាញ់»។ ហេតុផលទីមួយ ពេលបើកវចនានុក្រម នៅខាងចុងនៃពាក្យ «ស្រឡាញ់» មានបើកវង់ក្រចក និងសរសេរថា «ម.ព. ស្រលាញ់» ដែលមានន័យថា «មើលពាក្យ ស្រលាញ់»។ បើឃើញបែបនេះមានន័យថា «ស្រលាញ់» ដែលសរសេរនឹង «ល» ជាមេពាក្យ។ ភាគច្រើន ពេលជួបករណីដូច្នេះ ខ្ញុំឮគេថា គួរតែសរសេរតាមមេពាក្យ មានន័យថា ត្រូវសរសេរ «ស្រលាញ់»។ ប៉ុន្តែពេលខ្ញុំបើកមើលពាក្យ «ស្រលាញ់» ខ្ញុំមិនឃើញមានការបញ្ជាក់ថា សរសេរព្យញ្ជនៈ «ឡ» ខុសនោះទេ។ ដូច្នេះមានន័យថា … Continue reading ពាក្យសរសេរដោយ «ល» «ឡ»
ឥន្ធនូពណ៌ស
រឿងនេះលេចឡើងដោយចៃដន្យ ដោយសារតែមើលវីដេអូចម្រៀងចិន និងជប៉ុន ហើយក៏ពេញចិត្តតួស្រីៗក្នុងវីដេអូទាំងនោះ។ រឿងមួយនេះជារឿងបែបបុរាណចិន ដោយសរសេរតាមអារម្មណ៍ស្រមើស្រមៃសុទ្ធតែម្តង។ សាច់រឿងដំបូងត្រូវបានសរសេរជាភាសាអង់គ្លេស។ ចំពោះការបកប្រែជាភាសាខ្មែរឬអត់ ខ្ញុំមិនទាន់ដឹងទេ។ បន្តទៅនេះ ជាគ្រោងឆ្អឹងរឿង៖ អ៊ូ ឡានធាន ជាកូនស្រីទីបីរបស់ចៅហ្វាយក្រុង។ រីឯ យ៉ាង ខៃហុង ជាកូនស្រីទីពីររបស់សេដ្ឋីយ៉ាង។ អ៊ូ ឡានធានចូលចិត្តស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ដូចប្រុស។ នរណាៗក៏ដឹង។ អក្សរ, គំនូរ, ពិណ, អុក នាងចេះទាំងអស់ ថែមទាំងចេះរាំរបាំទៀតផង។ ដំបូងឡើយ នាងជាក្មេងស្រីធម្មតាម្នាក់ ប៉ុន្តែនៅពេលនាងអាយុ ១៥ ឆ្នាំ មានរឿងមួយកើតឡើង ធ្វើឲ្យនាងខឹងនឹងឪពុកនាងយ៉ាងខ្លាំង ទើបនាងឈប់រាំ និងឈប់ធ្វើកិច្ចការដែលជារបស់មនុស្សស្រី ទៅស្លៀកពាក់ដូចបុរស, ហាត់វិជ្ជាគុណ, ដើរលេង, ផឹកស្រា, លេងល្បែង និងចូលបនស្រី។ នាងថែមទាំងប្រកាសទៀតផងថា នាងនឹងមិនស្រឡាញ់មនុស្សប្រុសទេ។ នាងបានរស់នៅបែបនេះអស់ ៥ ឆ្នាំ។ អ្នកក្នុងក្រុងស្គាល់នាងគ្រប់គ្នា ប៉ុន្តែពួកគេមិនហ៊ាននិយាយដើមនាងទេ ព្រោះឪពុកនាងជាចៅហ្វាយក្រុង។ ចំណែកឪពុកឡានធានវិញ បានត្រឹមតែខឹងក្នុងចិត្ត តែមិនអាចហាមឃាត់កូនបាន, ណាមួយដោយសារតែគាត់បានធ្វើខុសចំពោះនាង កាលពីនាងអាយុ … Continue reading ឥន្ធនូពណ៌ស