«ពណ៌ធ្លះ» មិនមែនយកឈ្មោះមកពីបរទេសទេ ជាពណ៌របស់ខ្មែរ គ្រាន់តែមិនមានអ្នកស្គាល់ ព្រោះជាទូទៅ ទាល់តែអ្នករៀនផ្នែកទាក់ទងនឹងរបស់បុរាណ, វប្បធម៌បុរាណ ទើបអាចស្គាល់។ ពណ៌ធ្លះនេះ ខ្ញុំក៏ទើបតែដឹងនៅពេលខ្ញុំបានឃើញការតាំងពិព័រណ៍ហូលពិតាននៅសារមន្ទីរជាតិ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ តាមការប្រាប់របស់លោកស្រី គង់ ធារី ថា ពណ៌ធ្លះដែលខ្មែរយើងយកមកជ្រលក់សូត្រគឺយកចេញមកពីដើមត្រុំ។ នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរបានបង្ហាញពីដើមត្រុំ ដោយសរសេរថា ជាដំណាំដើមតូច, ស្លឹកវាសម្រាប់ត្រាំកូរឲ្យកើតជាមរ ធ្វើជាធ្លះជ្រលក់សំពត់ឲ្យមានពណ៌ខ្មៅ។ បើនិយាយពីធ្លះវិញ ក្នុងវចនានុក្រមបញ្ជាក់ថា ជាទឹកជ្រលក់មានពណ៌ខៀវ ធ្វើពីមរ-លាយនឹងទឹកដាក់កំបោរ-ស។ តាមរយៈការពន្យល់នេះ ផ្សំនឹងពណ៌របស់សូត្រក្នុងរូបខាងលើ នាំឲ្យយើងសន្មតថា ពណ៌ធ្លះជាពណ៌ខៀវ។ ប៉ុន្តែដើមត្រុំនេះមិនមែនដុះតែនៅកម្ពុជាយើងទេ, វាក៏មាននៅឥណ្ឌា, អាហ្វ្រិក, អាម៉េរិកឡាទីនផងដែរ។ វាត្រូវបានហៅជាភាសាអង់គ្លេសថា indigo plant ជាប្រភេទរុក្ខជាតិសម្រាប់ចម្រាញ់យកពណ៌ជ្រលក់សូត្រ, ក្រណាត់ និងផលិតសាប៊ូដុំ។ នៅក្នុងឯកសារអនឡាញបានសរសេរថា indigo plant មានពណ៌ indigo ហើយពណ៌ indigo នេះជាពណ៌ខៀវលាយស្វាយ។ បើអ៊ីចឹង តើពណ៌ធ្លះជាពណ៌ indigo ឬទេ? ហើយតើពណ៌ធ្លះជាពណ៌ខៀវ ឬពណ៌ខៀវស្វាយ? និយាយដល់សាប៊ូដុំ … Continue reading តើអ្វីទៅជាពណ៌ធ្លះ?