ការប្រែប្រួលនៃការប្រើប្រាស់សព្វនាមបុរិសៈខ្មែរ

ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកអក្សរសាស្ត្រ ឬប្រវតិ្តវិទូអ្វីទេ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែជាអ្នកចូលចិត្តអាន និងស្រឡាញ់ការសរសេរ។ ខ្ញុំចាប់អារម្មណ៍សព្វគ្រប់, ចង់ដឹង, ចង់ចេះ, ចង់ឮ, ចង់យល់គ្រប់យ៉ាង។ សូមី្បតែពាក្យប្រើប្រាស់ ក៏ខ្ញុំមិនលើកលែងដែរ។

ខ្ញុំចាំបានថា ខ្ញុំធ្លាប់អានសៀវភៅមួយក្បាល និយាយពីអំពីពាក្យថា «ខ្ញុំ» ដែលប្រជាជនខ្មែរប្រើសម្រាប់ហៅសាមីខ្លួន។

នៅក្នុងសៀវភៅសរសេរថា កាលពីដើមឡើយ (សៀវភៅបញ្ជាក់មិនច្បាស់ តែតាមការរៀបរាប់ គួរតែនៅក្នុងសម័យឧដុង្គ-លង្វែក) អ្នកដែលប្រើហៅខ្លួនឯងថា «ខ្ញុំ» គឺជាបាវបម្រើនៅក្នុងផ្ទះសេដ្ឋី, នាម៉ឺន, មន្ត្រី។ និយាយឲ្យចំ អ្នកដែលមានឋានៈជាកូនឈ្នួល ទើបប្រើពាក្យ «ខ្ញុំ» ចំណែកអ្នកដែលជាចៅហ្វាយ ហៅខ្លួនឯងថា «អញ» ហើយហៅកូនឈ្នួលថា «ឯង»។

ចំពោះមូលហេតុដែលនាំឲ្យប្រជាជនខ្មែរជំនាន់ក្រោយគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈប្រើពាក្យ «ខ្ញុំ» សម្រាប់ហៅខ្លួនឯង មិនមានបញ្ជាក់នៅក្នុងសៀវភៅនោះឡើយ។

ចំពោះភាសាប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្តីប្រពន្ធ តាមខ្ញុំបានឮពីគ្រូៗក្នុងសាលាពិភាក្សាគ្នា គឺប្តីហៅខ្លួនឯងថា «អញ» ចំណែកប្រពន្ធហៅខ្លួនឯងថា «ខ្ញុំ»។ នៅពេលប្តីចង់ហៅប្រពន្ធ គេប្រើពាក្យ «នាង» រីឯប្រពន្ធហៅប្តីថា «អ្នក»។ ពាក្យទាំងនេះប្រើប្រាស់ទាំងនៅក្នុងគ្រួសារអ្នកមាន និងអ្នកក្រ។

និយាយពីរវាងឪពុកម្តាយ និងកូន។ កូនហៅឪពុកថា «ពុក» ហៅម្តាយថា «ម៉ែ»។ ចំពោះកូនហៅខ្លួនឯងថាដូចម្តេចនោះ ខ្ញុំមិនដឹងទេ។ ខ្ញុំធ្លាប់ឮតែថា បើហៅកូនប្រុស ឪពុកម្តាយប្រើពាក្យ «ឯង» បើជាកូនស្រី ឪពុកម្តាយប្រើពាក្យ «នាង»។

ពាក្យថា «ឪ» កើតនៅក្នុងសម័យប៉ុលពត។ អង្គការបង្គាប់ឲ្យប្រើពាក្យ «ឪ» ហៅ ឪពុក ហើយចំពោះម្តាយ នៅតែប្រើពាក្យ «ម៉ែ» ដដែល។

ពាក្យថា «ប៉ា» «ម៉ាក់» កើតឡើងអំឡុងខ្មែយើងស្ថិតក្រោមអាណានិគមបារាំង។ ភាគច្រើនអ្នកប្រើពាក្យនេះច្រើនតែអ្នកនៅភ្នំពេញ ចំណែកអ្នកនៅស្រែចម្ការនៅតែប្រើ «ពុក» «ម៉ែ» ដដែល។

ចំណែកពាក្យ «នាង» នៅក្នុងសម័យក្រោយរំដោះនៅមានប្រើ ដោយចាស់ៗប្រើសម្រាប់ហៅក្មេងស្រីៗ ដែលពួកគាត់មិនស្គាល់ឈ្មោះឬទើបតែជួប។

ខ្ញុំធ្លាប់ឮពាក្យ «អាវ៉ា» តែខ្ញុំមិនច្បាស់ ដូច្នេះខ្ញុំមិនហ៊ានសរសេរឡើយ។

ចំពោះពាក្យ «អន្ទិត» កាលពីមុនជាពាក្យសម្រាប់ឲ្យចាស់ៗហៅប្រុសក្មេងៗ ជាពិសេសអ្នកដែលទើបតែសឹកពីបួស។

ចំពោះពាក្យសាសងស្នេហា ខ្ញុំធ្លាប់ឮថា កាលពីមុន ប្រុសហៅនារីដែលខ្លួនស្រឡាញ់ ដោយប្រើឈ្មោះរបស់នាង ឬប្រើពាក្យថា «ប្អូន» ហើយហៅខ្លួនឯងថា «ខ្ញុំ»។ ចំពោះនារីហៅឈ្មោះខាងប្រុស ឬហៅ «អ្នក»។

សម័យបច្ចុប្បន្ន ខាងប្រុសហៅឈ្មោះខាងស្រី «អូន» ចំណែកខាងស្រីហៅឈ្មោះខាងប្រុស «បង» បូកថែមនឹងពាក្យកម្ចីពីបរទេស ដូចជា «ហាន់នី» «ឌៀ» ជាដើម។

នៅអំឡុងទសវត្ស ៩០ ប្តីប្រពន្ធចាស់ៗហៅគ្នាថា «តា» «យាយ» ឬ «អញ» សម្រាប់ប្រើហៅខ្លួនឯង។ ចំណែកប្តីប្រពន្ធក្មេងៗ ខាងប្តីខ្លះប្រើពាក្យ «គ្នា» ខ្លះប្រើពាក្យ «យើង» សម្រាប់ហៅខ្លួនឯង ហើយហៅប្រពន្ធថា «នែ» រីឯខាងប្រពន្ធហៅខ្លួនឯងថា «ខ្ញុំ» និងហៅប្តីថា «នែ»។ មានប្រពន្ធហៅប្តីថា «ប៉ិ» បើសិនជាគេកាត់ខ្សែស្រឡាយចិន។ លុះប្តីប្រពន្ធក្មេងៗឥឡូវ ប្រើពាក្យ «បង» «អូន» «ប៉ិ» «ខ្លួនឯង» «គេ» «ហាន់នី»។ល។

ចំណែករវាងមិត្តភក្តិប្រុសៗកាលពីដើម ប្រើពាក្យ «អញ» និង «ឯង»។ ស្រីៗក៏ប្រើពាក្យ «អញ និង «ឯង» ដែរ។ ប៉ុន្តែចំណុចនេះ ខ្ញុំមិនច្បាស់ពីកាលសម័យទេ។ បើនៅសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ភាគច្រើនរវាងមិត្តភក្តិប្រុសៗហៅឈ្មោះឬប្រើ «អញ» «ឯងឬអ្ហែង» «គ្នា» ចំណែកខាងប៉ែកនារីច្រើនតែហៅឈ្មោះ ឬប្រើពាក្យ «គ្នា» «ឯង» «ខ្ញុំ»។ សម័យបច្ចុប្បន្ន ទាំងប្រុសទាំងស្រីប្រើពាក្យ «ខ្ញុំ» «យើង» «អញ» «គ្នា» «អ្ហែង» «ខ្លួនឯង» «គេ»។ «ខ្លួនឯង» ជាពាក្យសម្រាប់ហៅមិត្តភក្តិ ឯ «គេ» ជាពាក្យសម្រាប់ហៅសាមីខ្លួនអ្នកនិយាយ។ ពាក្យនេះកាលពីអំឡុងទសវត្ស ៩០ ក៏មានប្រើដែរ ប៉ុន្តែពាក្យថា «គេ» ហៅសាមីខ្លួនឯងនោះឥតមានប្រើទេ ទើបតែលេចក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០១៦-២០១៧ នេះឯង។ ហើយបើតាមដែលដឹង គឺប្រើតែក្នុងស្រទាប់យុវវ័យប៉ុណ្ណោះ ដោយពាក្យនេះប្រើតាមរឿងថៃ។

ពាក្យ «គេ» «ខ្លួនឯង» នេះ យុវវ័យខ្មែរក៏ប្រើក្នុងទំនាក់ទំនងស្នេហាដែរ។

អ្វីដែលខ្ញុំដឹងមានតែប៉ុណ្ណឹងទេ។

ដូចខ្ញុំជម្រាបពីខាងដើមថា ខ្ញុំដឹងដោយសារតែអានសៀវភៅ និងស្តាប់ឮចាស់ៗជជែកវែកញែកគ្នា។ ដូច្នេះខ្ញុំសុំឲ្យមិត្តអ្នកអានអានដើមី្បយកជាចំណេះដឹង និងព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះ និងសូមមេត្តាស្រាវជ្រាវបន្ថែម ដើមី្បឲ្យដឹងប្រាកដជាក់ច្បាស់។

អរគុណសម្រាប់ការអាន។ បើមានទាស់ខុស សុំខន្តីអភ័យទោសផង៕

**

**

*

Summary

This article I talked about Khmer literacy related to the personal pronouns and how they are used, the changes and updates.